Tekstnet 2005
- 14 februari: workshop In de Driehoek
- 21 februari: Algemene ledenvergadering
- 19 maart: Tekstnetwerken
- 21 juni: bijeenkomst over bladen maken
- 23 augustus: workshop - Beter Bedrijfsblad
- 13 september: bijeenkomst - Calimeromarketing
- 8 november: bijeenkomst Taalkwesties - Is de tekstschrijver taalbewaker of taalvernieuwer?
- 22 november: workshopmiddag- intervisie
21062005 - Topbladenmaker aan het woord
Hoe wordt er op redacties over freelancers gedacht? Fred Sengers, hoofdredacteur van Marketing Tribune, zegt daar leuke dingen over. Op 21 juni was hij te gast bij Tekstnet. De aankondiging beloofde vuurwerk.
Als Fred Sengers vertelt dat freelancers ingedeeld kunnen worden in drie groepen, lijken de ongeveer veertig aandachtig luisterende tekstnetters zich wat ongemakkelijk te voelen. Sengers zegt wat hij denkt. Misschien daarom wordt er geslikt en aan neuzen gefriemeld. Gaat hij ons de waarheid vertellen? Sengers: "De eerste groep wil zorgtaken voor het gezin kunnen combineren met werk thuis. De tweede groep kan niet functioneren in een hiërarchie, en de derde groep is niet goed genoeg voor dit vak. Het zijn degenen waarmee altijd gezeik is over werk, geld en deadlines, en natuurlijk de one trick-pony's, die één onderwerp hebben en verder nergens over kunnen schrijven."
Ontlezing
Na vele jaren voor radioprogramma's, kranten en tijdschriften te hebben gewerkt, werd Sengers in mei 2004 hoofdredacteur van Marketing Tribune (MT), een vakblad van Reed Business Information, "de grootste papierfabriek van Nederland". Zoals alle bladen heeft MT met ontlezing te maken. Op de redactie heerst daarom "de ziekte van kort". Sengers: "Zelfs voor hoog opgeleide lezers is de drempel voor een groot verhaal hoog. Dus wil ik van eigen redacteuren en freelancers geen artikelen langer dan 1.200 woorden, tenzij ze met heel goede argumenten komen." Sengers bestrijdt dat korte verhalen ten koste gaan van diepgang. "Mijn lezers willen alles weten over co-branding en buzz-marketing, trends die langer dan een maand duren en waarover enorm veel te vertellen valt. Ik pleit voor afbakenen van een onderwerp, een centrale vraag neerleggen en daar antwoord op geven. Vooral freelancers die hun eerste verhaal voor ons maken, hebben dus een goede briefing nodig om een mismatch te voorkomen."
Lastige freelancers
MT gebruikt het RUST-model om tot een blad te komen dat door de branche als autoriteit wordt gezien: relevantie, urgentie, selectie, toegankelijkheid. De redactie selecteert nieuws op relevantie en urgentie. Maar wat is nieuws? Sengers: "Nieuws wordt opgepikt door slimme mensen die open staan voor wat er om hen heen gebeurt en dat kunnen vertalen in een toegankelijk verhaal met voldoende haakjes: intro's, streamers, tussenkoppen, kaders en bijschriften." Hoewel Sengers in principe genoeg mensen heeft om het blad te vullen, maken freelancers met een goed idee altijd kans. O ja, stuur dan wel even een cv mee. CV's beoordeelt hij op de combinatie van leeftijd en ervaring. Iemand van 50 die alleen voor huis-aan-huisbladen heeft gewerkt, maakt zelfs met een goed idee bij Sengers weinig kans. Populair is het blad bij freelancers overigens niet. Slechts tien procent van de redactionele inhoud wordt door freelancers gevuld. Misschien heeft dat met het honorarium te maken: tussen 195 en 225 euro voor een stukje van 600 woorden, exclusief onkosten. Voor degenen die dit te weinig vinden, heeft hij een tip. Teksten maken voor postordercatalogi is lucratief. De hamvraag: mogen freelancers lastig zijn? Soms wel, vindt Sengers: "Een briljante gek mag best lastig zijn, maar met iemand die de deadline mist, een onhebbelijk karakter heeft èn slecht werk levert, kan ik kort zijn."
Verslag: Ton Verheijen
23082005 - Workshop Beter Bedrijfsblad
Exclusief voor leden van Tekstnet hebben Maters & Hermsen, specialisten in bedrijfsjournalistiek, een intensieve workshop samengesteld: Hoe creëer je nieuwe kansen voor je bedrijfsblad?
Het plezier van bedrijfsjournalisten wordt soms vergald door opdrachtgevers die niet willen investeren in het journalistieke product. Hoe maak je een aantrekkelijk blad dat de strategische doelstellingen van de opdrachtgever versterkt? En hoe zorg je ervoor zorgt dat de opdrachtgever daar ook nog eens vierkant achter staat? Dat was het onderwerp van de workshop Beter Bedrijfsblad, onder leiding van Fred Hermsen en Pjotr van Lenteren van Maters & Hermsen Journalistiek in Leiden.
"Tekstschrijvers gedragen zich vaak als techneuten", hield Fred Hermsen zijn gehoor van tekstschrijvers en journalisten voor. "Ze zijn zeer begaan met de inhoud van hun werk en weten hoe ze een technisch kloppende tekst moeten schrijven, maar ze missen de sociale en adviesvaardigheden om zichzelf en hun product te laten ‘landen' bij de opdrachtgever. Een goede tekst alleen is niet genoeg, Een tekstschrijver moet ook in staat zijn om vanuit een bladformule te redeneren."
Zijn uitgangspunt voor ieder blad: stel allereerst een goed bladconcept vast. In dat concept worden de strategische onderwerpsvelden omschreven. Die onderwerpen krijgen een vertaling in bladpijlers. Via een goed omschreven ijkpersoon volgt daarna een journalis-tieke vertaling. Daarbij is het van het grootste belang dat de top van de organisatie de keuze voor een journalistieke aanpak steunt.
"Waar doe je het eigenlijk voor, dat maken van een bedrijfsblad?", legde Hermsen de groep voor. Door de veelheid van antwoorden uit de groep (zoals: profileren, enthousias-meren en vertrouwen winnen), haalde hij een dikke streep: dit zijn geen doelen maar middelen. Er is slechts één juist antwoord. Een bedrijfsblad moet bijdragen aan het realiseren van de strategie.
En dat gebeurt doordat de doelgroep na het lezen zich in kennis, houding en gedrag inzet voor die strategie. Hermsen: "Toen we bij VROM het personeelsblad Tellus ontwierpen, waren er in de organisatie talloze eilandjes die slecht met elkaar samenwerkten, terwijl ze deelaspecten van hetzelfde onderwerp voor hun rekening namen. In die sfeer zou ieder deelonderwerp direct worden geclaimd door afdelingen of directies, omdat zij zich als eigenaar beschouwden van het betreffende beleidsgebied."
Het nieuwe blad had ten doel bruggen te slaan tussen die eilandjes. Daarom werden uitsluitend onderwerpen gekozen die zo algemeen werden ingevuld dat ze niet geclaimd konden worden. Een nieuw wetsvoorstel over de lozing van afvalwater door fabrieken was dus geen goed onderwerp. In plaats daarvan werd gekozen voor: de kwaliteit van het oppervlaktewater. En daarover werden dan deskundigen uit meerdere onderdelen van de organisatie aan het woord gelaten. Het strategische belang van een betere samenwerking was dat de resultaten van het ministerie daardoor zouden verbeteren.
Hermsen: "Een dergelijke strategische aanpak was van tevoren beschreven en goedgekeurd in een bladconcept. Ik zal niet beweren dat we altijd zonder slag of stoot ons gang konden gaan, maar het bladconcept is steeds een goede ruggensteun geweest."
In het middaggedeelte ging Pjotr van Lenteren in op het vinden van effectieve en originele invalshoeken voor onderwerpen en het organiseren van het redactieproces. Het tweede deel van de dag kreeg zo het karakter van een workshop. "Alles hangt af van een goede start van het redactieproces. Redactievergaderingen hebben in onze optiek in eerste instantie een brainstormend karakter met een brede insteek, dus niet: ‘wie weet er een onderwerp voor pagina 14 en 15?', maar: ‘wat speelt er in de organisatie, wat horen we in de wandelgangen? Hoe zitten medewerkers in dit verhaal en wat verwacht de organisatie van ze? En welke rol zou het blad kunnen spelen.' En pas dán wordt de vertaalslag naar artikelen en rubrieken in het blad.gemaakt." Maters & Hermsen gebruikt daarvoor een redactiematrix.
Verslag: Bert Pots
13092005 - Bijeenkomst Calimeromarketing met Karin Romme
Wees er trots op dat je klein bent! Karen Romme, oprichter van het blad YIB (Young in Business) heeft een marketingstrategie voor kleine zelfstandigen ontwikkeld. Haar boek Calimeromarketing is een doorslaand succes. Redenen voor tekstnet om haar uit te nodigen voor een pittige start van het seizoen 2005-2006.
Programma:
In het eerste deel van de bijeenkomst zal ze aandacht besteden aan de tien spelregels van Calimeromarketing, specifiek voor tekstschrijvers. Hoe kunnen tekstnetters Calimeromarketing inzetten? Hoe groot is je zakelijk netwerk? Welke middelen kun je niet missen als ondersteuning in je marketing? In het tweede gedeelte gaat ze onder meer in op de vindbaarheid van het eigen bedrijf, het belang van een persoonlijke benadering bij klantenwerving en het uitgaan van bestaande klanten.
Heb je vragen? Kom maar op!
Karen Romme is als voormalig uitgever goed thuis in de wereld van de zelfstandig gevestigde tekstschrijver. Zij zal vanuit haar eigen ervaring veel praktische voorbeelden geven, maar ze heeft vooral een interactieve middag voor ogen waarin tekstnetters al hun vragen kunnen afvuren.
Let op! Speciaal voor tekstnet biedt Karen Romme de mogelijkheid om tegen een aantrekkelijke korting haar boek te kopen.
Piepkuiken wordt vuurtoren
Verslag tekstnet-bijeenkomst 13 september over Calimeromarketing
Als je de ‘echte' Calimero maar een naar piepertje vindt, komt dat omdat je vroeger thuis de oudste was. Althans, zo ziet Karen Romme, schrijver van ‘Calimeromarketing', dat. Zijzelf was de jongste, en ze begreep de frustraties van het vogeltje met de eierdopmuts uitstekend. Al lijkt ze niet het type dat zich klagend door de wereld beweegt. Ze heeft aan haar jeugd in ieder geval een aansprekende titel voor haar boek overgehouden, en Calimero is dankzij haar nu een geuzennaam voor de kleine ondernemer.
Op 13 september was Karen Romme te gast bij tekstnet om wat meer te vertellen over haar kleine rode bestseller. Zoals ze zelf al aangaf, een boek dat dun genoeg is om door ondernemers gelezen te worden. Een dikke 6000 ondernemers inmiddels, waaronder sinds 13 september een hoop tekstnetters. De bijeenkomst werd opvallend druk bezocht (circa 75 deelnemers, bijna het dubbele van een normaal gemiddelde), net als de stand waar het boek na afloop te koop was.
De opkomst en het verloop van de middag bewijzen dat Karen Romme inmiddels geen piepkuiken meer is, maar een ware ‘vuurtoren'. Dit beeld van de vuurtoren is afkomstig uit een anekdote die Karen gebruikte in haar presentatie: op zoek naar een levenspartner had ze een aantal jaren geleden al snel beredeneerd dat het aantal geschikte kandidaten met een lantaarntje te zoeken was. Een moeizame zoektocht sprak haar niet aan, en ze besloot de rollen om te draaien: als zij nou eens als een vuurtoren overal bovenuit kon steken, dan kwamen de juiste mannen vanzelf wel op haar af.
Klinkt dit als een merkwaardig verhaal, zo middenin een serieuze presentatie over marketing? Misschien, maar het werkte uitstekend als aandachtstrekker in de presentatie, en het illustreert heel goed waar Karen en haar Calimero voor staan. De grootste kracht van kleine bedrijven (en laten we dat even beperken tot de eenmanszaakjes die wij tekstnetters doorgaans zijn) is de persoonlijkheid van de bedrijfsvoerder. Maak jezelf tot boegbeeld van je bedrijf en je zult kunnen inspelen op de behoefte van veel opdrachtgevers aan echtheid, oorspronkelijkheid, aan een ‘beleving' in het zakelijk contact. Leer de voordelen zien van wat jou als kleintje onderscheidt van grote bedrijven.
Wie het boek leest, weet dat Karen Romme niet van nature geneigd was als spreker de publiciteit te zoeken. Ze laat inmiddels echter zien dat presentatietechnieken met wat oefening goed aan te leren zijn. Prettig nieuws voor kleine ondernemers, die alles zelf moeten doen. Met een goed verhaal (en dat heb je, anders was je geen ondernemer geworden) en een klein beetje lef kun je een uitstekende indruk maken. En dat, als je het zakelijk bekijkt, is marketing. Waar het om gaat, is de marketingstijl te vinden die het beste bij jouw eigen persoon past.
Karen Romme heeft inmiddels volop de aandacht naar zich toe weten te trekken. Met ‘Calimeromarketing' en andere publicaties heeft ze haar eigen autoriteit gevestigd, op grond waarvan ze nu volop werk heeft voor tal van vaste relaties. Of ze nog veel tijd kwijt is aan acquisitie waag ik te betwijfelen: de klanten vinden haar vanzelf wel. En o ja, die leuke levenspartner - die heeft haar inmiddels ook gevonden.
Lees het boek, bezoek de website: www.calimeromarketing.nl.
Verslag: Egbert van Heijningen
08112005 - Bijeenkomst Taalkwesties. Is de tekstschrijver taalbewaker of taalvernieuwer?
Op 8 november is Bas van Kleef aan het woord bij Tekstnet. Hij studeerde politieke wetenschappen, en werkte als journalist bij de Media- en de Wetenschapsredactie van de Volkskrant. Momenteel is hij hier centraal eindredacteur en schrijft de weke-lijkse column Nieuwspraak. Hij schreef onder meer 10 jaar Groot Dictee (met Phillip Freriks) en het Volkskrant Stijlboek. Hoe kijkt hij als journalist en eindredacteur tegen taalveranderingen aan? Wat is zin en wat is onzin van vernieuwing? Wat voor rol speelt de krant, de journalist, en het lezerspubliek? Hoe komt zijn rubriek Nieuwspraak tot stand? En hoe het Groot Dictee? Wat voor invloed hebben ingezonden brieven? Hoe kijkt hij tegen de taal van politici aan? En voor ons als tekstschrijvers: zijn wij, creatieven, vernieuwers of juist bewakers van de taal? Volop gelegenheid om vragen te stellen naar aanleiding van onze dagelijkse beroepspraktijk en genoeg stof voor een pittige discussie.
Voor deze middag mogen we van de cursuslocatie van de Faculteit voor Journalistiek (vh Forum) op de Uithof gebruik maken. Forum treedt dus eenmalig als sponsor op. Omdat we geen locatiekosten hebben, kunnen we alle tekstnetleden na afloop een borrel aanbieden in het tegenovergelegen Grand Café The Basket!
Let op: met het oog op de catering bij Forum én The Basket vragen we je om je uiterlijk 28 oktober aan te melden bij Josephine: woldring@xs4all.nl.
Het adres van Forum is: Padualaan 99, Utrecht, (parkeergelegenheid dichtbij) en bereikbaar met de sneltram en bus 11 vanaf station Utrecht Centraal. Plattegrond te vinden op: www.hvu.nl onder: CCJ / wie zijn wij.
Slapeloos door spellingswijzigingen
Staan we voor een taalkundige afgrond? Dat vroeg Bas van Kleef zich af in zijn presentatie voor Tekstnet op 8 november. Nadat de centraal eindredacteur van De Volkskrant ons aan een streng dictee had onderworpen, vreesden velen dat het antwoord bevestigend zou zijn. Maar gelukkig liep de zeer boeiende lezing goed af.
Taal is meer dan woorden en spelling, vindt Van Kleef. Hij signaleert zorgelijke ontwikkelingen in de spreektaal, zoals het gebruik van schuttingtaal door keurige mensen (het is kutweer) en onsamenhangende zinnen van kamerleden. Taal gaat over grammatica, stijl, het vermijden van clichés, muzikaliteit van zinnen en zoeken naar verrassende zinswendingen. Onderzoeken over taalkennis van studenten en fouten van journalisten doen het ergste vermoeden. Maar Van Kleef blijft optimistisch; we staan niet aan de rand van een afgrond. Het Nederlands is elastisch genoeg en de meeste taalgebruikers zullen niet wakker liggen van de jongste spellingsherziening.
Voor Bas van Kleef leidde het nieuwe Groene Boekje onlangs wel tot slapeloosheid. Door de voorbereidingen voor zijn presentatie bij Tekstnet had hij zich wat meer in de spellingswijzigingen verdiept. Het dictee stelde hij samen uit een lijst met duizend gewijzigde woorden. De herziening is dus veel ingrijpender dan ons tot nu toe was voorgespiegeld. Overheid en scholen zijn vanaf 1 augustus 2006 verplicht de nieuwe spelling te gebruiken. Maar wat doet de krant? ‘Eigenlijk is het tijd voor burgerlijke ongehoorzaamheid', zei Van Kleef, en er klonk wat instemmend gejuich uit de zaal. Maar waarschijnlijk volgt De Volkskrant toch de nieuwe spellingswijziging. Want als je het niet doet, wat is dan het alternatief? Uniformiteit binnen de krant vindt de eindredacteur een groot goed. Enkele tekstnetters die pleiten voor een meer flexibel woordbeeld, weten hem niet te overtuigen. Wel moet Van Kleef grinniken bij de optie van ‘democratische spelling', door een woord in google in te typen. Hierover zijn op de mailinglist al de nodige discussies gevoerd.
‘Als ik het me kon permitteren, zou ik de nieuwste spelling niet gebruiken', zei Van Kleef. Als privépersoon (in de nieuwste spelling zonder koppelteken) kan dat, maar als eindredacteur denkt hij dat het Groene Boekje wint. Daarom ziet hij een gouden toekomst voor tekstschrijvers. Straks zijn wij de enigen die nog weten hoe de regels zijn (of waar je het kunt vinden). Zolang er opdrachtgevers blijven die hechten aan correcte spelling is er werk voor ‘de laatste groep professionele taalgebruikers'.
Verslag door: Christine van Eerd
22112005 - Workshopmiddag intervisie
Op 22 november zal een speciale middag georganiseerd worden voor tekstnetleden die aan intervisie doen. Kom met of namens je groep naar deze middag om ervaringen uit te wisselen, je inzichten op te frissen, nieuwe onderwerpen / werkwijzen aangereikt te krijgen (of aan te reiken aan anderen) en om misschien wel in nieuwe formaties zitting te nemen (zoals per specialisme, of tekstsoort, in plaats van per regio). De middag wordt deskundig begeleid door Eric van den Bergh. Hij is trainer en zeer vertrouwd met Tekstnet. Aan het einde van de middag wordt iedereen een borrel en een klein hapje te eten aangeboden, zodat het mogelijk is informeel verder te rouleren. Niemand hoeft met een lege maag naar huis! Om intervisie te stimuleren neemt het bestuur een gedeelte van de kosten voor zijn rekening.